ЛОГОПЕДИЯЛЫҚ ЖҰМЫС

Жеке логопедиялық түзету сабақтары кешенді логопедиялық ықпал ету жүйесімен жүргізіледі.

Фонетикалық жұмыс келесідей мәселелерді қамтиды:

  • Фонематикалық есту;
  • Ерін, тіл, ұрт, жұмсақ және қатты таңдайды артикуляциялық уқалау;
  • Тыныс алу жаттығулары;
  • Саусақ жаттығулары;
  • Сөйлеу аймағын зондпен уқалау.

Логопедиялық уқалау педагогикалық түзету жұмысында барлық жағдайда бұлшықет серпімділігінің бұзылысы болған кезде пайдаланылады. Ол сөйлеу бұзылысынан зардап шегетін адамдардың эмоционалдық жағдайын жақсартатын және сөйлеу аппаратының қан тамырларының, жүйке жүйесінің, бұлшықет қалпын өзгертетін, сөйлеудің дыбысталуын қалыпқа келтіруге әсер ететінмеханикалық ықпал етудің белсенді әдісі болып табылады.

Е.Новикова әдісі бойынша логопедиялық уқалау (білек және білезік аймағындағы, сөйлеу бұлшықеттерін зондпен уқалау) ұсақ қол моторикасын белсенділеу және сөйлеуді жақсарту үшін пайдаланылады. Бұл әдіс сөйлеу бұзылысы бар балаларға спастикалық қысымды түсіру, тілдегі және бет бұлшықетіндегі еріксіз жасалатын күшті қимыл-қозғалысты азайту үшін жүргізіледі. Сенсорлық тәрбие тікелей көру, есту және сипап сезу үрдісі кезінде балалардың заттарды дұрыс қабылдау, елестету мақсатына бағытталған дамытуды білдіреді.

Артикуляциялық жаттығу сөйлеу дыбыстарын қалыптастыру үшін жүргізіледі – дыбысталу бұзылыстарын түзету; дұрыс дыбыстау үшін қажетті белгілі бір тіл, ерін, жұмсақ таңдайды белгілі бір қалыпта өңдеп, артикуляциялық аппараттың ағзасының қимыл-қозғалысын жаттықтыратын жаттығуларды қамтиды;

БКБ (биологиялық кері байланыс) әдісі бойынша сабақ жүргізу – дизартрия, тұтығу, дислалиясы бар балалардың сөйлеуін жақсартуға көмек көрсету үшін ДАС-БОС (Санкт-Петербург қ.) құрал-жабдығында жүргізіледі. Логоневроз кезінде сөйлеу ырғақты болып, сөйлеу кезіндегі тыныс алудың еркіндігі жақсарады, жұтқыншақ және барлық сөйлеу аппаратының бұлшықетінің жиырылып, құрысуы жойылады. Дислалия кезінде дыбыстардың ерекшеленуі мен автоматтану үрдісі жылдамдатылады.

«Дэльфа142.1» логопедиялық жаттықтыру құралы сөйлеу патологиясы бар балалардың ауызша және жазбаша сөйлеуін түзетеді. Логопедиялық жаттықтырушы құрал төмендегідей мүмкіндіктерге ие:

— сөйлеу бұзылысын түзету үрдісі кезінде ойын жүргізу кезеңдерін енгізу, қайталауға қажетті жаттығулардың түрін және сөйлеу материалын көп рет қайта қою; әртүрлі ынталандырушы материалдарды – суреттерді, әріптерді, буындарды, сөздерді, сөйлемдерді, дыбыстық сөйлеуді пайдалануға, баланың мүмкіндігіне байланысты күрделендірудің әртүрлі деңгейіне қарай жұмыс жасауға және логопедиялық жұмыспен бірге балалардың еске сақтау, қабылдау, зейінін түзетуді жүзеге асырады. «Дэльфа142.1» логопедиялық жаттықтырушы құралдың көмегімен жақсарады: дауыс күшін түзету, сөздің морфологиялық мағынасы, сөйлеудегі тыныс алуды түзету, дауысты және дауыссыз дыбыстарды айтуды түзету, дауыстың назальді түрін жою,  сөздің буындық құрылымын, сөйлеудің лексикалық-грамматикалық жақтарын түзетуге, оқу дағдысын қалыптастыру мен дамыту, сөздік қорын ұлғайту, монологиялық байланыстық сөйлеуге мүмкіндік береді.

МУЗЫКАТЕРАПИЯ – балалардың ақыл — ой қабілетін белсенділеудің құралы болып табылады және баланың руани кескінінің қалыптасуына ықпал етіп, психологиялық келбетіне тұтастай жағымды әсер етеді. Сабақта балалар музыканың қарқынын, сипатын, музыкалық сөз орамдарының  кереғарлығын ажыратуға, музыканың ауысуына сәйкес қимыл-қозғалысын өзгертуге, музыкалық-ырғақты дағдыларды және хореографиялық қимыл-қозғалыстарды үйренеді. Музыка арқылы жүргізілетін арнайы жаттығулар орындау үрдісінде кеңістікті көз алдына елестету және онда бағдарлау біліктілігін дамыту жүзеге асырылады. Белгілі бір жаттығуларды орындауды үйренген соң, бала өзінің денесінің қимыл-қозғалысын бақылауға және оны басқаруға үйренеді.

 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТҮЗЕТУ – психикалық және сөйлеу дамуында бұзылысы бар балалармен жүргізіледі. Ол балалардың қабылдау, еске сақтау, ойлау, сөйлеу және сезу психикалық үрдістерініңпайда болуы өзгеруімен жетілуін құрайтын психикалық дамудың маңызды бөлігі. БЦС және ПСДТ бар балалардың ағзасының әртүрлі қызметін ынталандыру үшін және невротикалық психосоматикалық бұзылысы бар балаларды босаңсытып, демалту үшін түзетуді жүргізу кезінде ультракүлгінді фотоқараңғы сенсорлық бөлме пайдаланылады. Бөлменің бұл жағдайында невротикалық жағдайды, қорқынышты төмендетуге, мінез-құлықты түзетуге мүмкіндік бар.

 

 

ӘЛЕУМЕТТIК ПЕДАГОГ балалардың өз-өзіне, өзінің мүмкіндіктері мен қабілеттеріне  дұрыс қарым-қатынас жасауын қалыптастырады, қоғам алдында қорқынышын және кемшіліктерін игеруге мүмкіндік береді, отбасына кешенді көмек көрсетеді. Кәсіби бағдарлау және әлеуметтік бейімдеу тәсілдері мен арнайы әдістерін пайдалану бойынша ақпараттар, құқықтар мен жеңілдіктер туралы ата-аналарға кеңестер береді. балаларды қоршаған ортамен таныстырады, коммуникациялық дағдыларын дамытады: сөйлеу, тұлғаралық өзара қарым-қатынас жасау, киіну, заттарды пайдалану,  бөлмесін жинастыру сияқты өз-өзіне қызмет ету дағдыларын қалыптастырады. Әлеуметтік-тұрмыстық дағдылардыжәне әлеуметке бейімдеу дағдыларын үйретеді: дүкенге бару, қалалық қоғамдық көліктер, телефон т.с.с. Сюжеттік-рөлдік ойындар жүргізеді және үй шаруасын жүргізуді оқытады.

ДЕФЕКТОЛОГ  – баланың жан-жақты іс-әрекетін: ойлау, психикалық үрдістер, қарапайым математикалық ұғымдар, сенсорлық дамыту, қимыл-қозғалысын түзету және саусақтың ұсақ қол моторикасын қалыптастыру және қолдың бірігіп қимыл жасауын дамыту бойынша түзету-дамыту жұмысын жүргізеді. Барлық сабақтар сөздік нұсқаулармен және талдаулармен жүргізілетінін ескеретін болсақ, ол балалардың лексикалық –  грамматикалық сөз құрылымын көбейтеді.       Бала өзі белсенді қолданған заттардың атауын жақсы жаттайды. Түзету-дамыту сабақтары баланың психикалық қызметінің қалыптасуына бағытталған күрделі тәсілдерге біртіндеп көшеді.

 

Дефектологтар «Multikid» бағдарламасы бойынша сабақ жүргізеді – бұл -12 жас аралығындағы балаларға білім берудің иновациялық әдісі. Ойын – тәжірибиелік ойлаудың формасының бір түрі. Ойын кезінде бала қоғамдық форма түрінде бейнеленген ойын алаңында белгілі бір мағынаға ие ойын белгілерімен  әрекет ету  барысында өз білімін, тәжірибиесі мен әсер алушылығымен алдына шығады. Оның бағдарламасында әртүрлі пәндердің өзара байланыстылығы жүзеге асырылған: оқу, жазу, сөйлеуді дамыту, қоршаған ортамен танысу, математика және т.б. Бұл суреттер, әріптер, буындар, сөйлемдер және дыбыстық сөйлеу. «Multikid» бағдарламасы бойынша нәтижелер: көріп еске сақтауды дамыту, үлгілерді құрастыру және жоспарлауға, кеңістікті бағдарлауға, логикалық ойлау, жазу және оқу дағдыларын, ассоциативті ойлау, нақтылауға қабылдау және зейін аудару, индуктивті және дедуктивті дағдылар, сұрыптау және жалпылау жасауға қабілеттілікті дамыту; түстерді, геометриялық формаларды, көлемін және мекен-жайын анықтау; нақтылаудан абстрактылыққа ауысу және керісінше; сөздер мен суреттерді сәйкестендіру.

ЕҢБЕКТЕРАПИЯСЫ – бұл балалардың жоғалтқан қимыл-қозғалыс дағдыларын және еңбекке қабілеттілігін жеке еңбек түрін пайдалану жолымен қайта қалпына келтірудің белсенді әдісі. Әртүрлі іс-әрекет түрлерін пайдалану: агротерапия, тоқу, тігу, ермексазбен жұмыс жасау, аппликация, моншақпен, ою-өрмекпен жұмыс және т.б. Ол науқастың еңбекке қабілеттілігін толық немесе жекеқайта қалпына келтіру үшін,өз-өзіне қызмет ету қимыл-қозғалыстарын және тұрмыстық, еңбек дағдыларын игеруге әсер етеді. Науқастыңағзасына психологиялық және жалпы жақсартуға ықпал етеді.

 

  АГРОТЕРАПИЯ — бұл тірі табиғатпен қарым-қатынас жасау арқылы орталық жүйке жүйесін белсенділеуге, балалардың денсаулығын жақсартуға бағытталған әдіс. Агротерапия өсімдіктерді өсірумен байланысты балалардың еңбек дағдыларын қалыптастыруға арналған. Еңбек іс-әрекетіне қатыса отырып, балалар өсімдіктер өмірінің әлемі туралы белгілі бір білімдерін игереді, өсімдіктерді күту, оларға қамқорлық жасау, қоршаған ортасына ұқыптылық таныту дағдыларын меңгереді. Танымдық белсенділіктің деңгейі жоғарылайды, қоршаған әлем туралы белгілі бір білімдері кеңейеді, баланың эмоционалды-ерік аймағы жетіліп, өзін-өзі шынайыландыру қажеттіліктерін қанағаттандыруы жүреді. Сабақта балалар қолының икемділігін жаттықтырады, күш-қуат алады, эмоционалды үйлесімділік орнатылып, дыбыс, иіс және гүлтерапиясының механизмдері іске қосылады. Агротерапия балада өсіп келе жатқан өз-өзіне және өз мүмкіндіктеріне сенімділік сезімін қалыптастырып, ішкі түрткісіне, зейінін шоғырлануына қабілеттілігін дамытады, сонымен бірге ол тынышталдырғыш әсерге ие.

МОНТЕССОРИ ПЕДАГОГИКА бұл баланың өз мүмкіндіктерін толық пайдалану үшін мінез-құлығын «қалыпқа келтіру» деген сөз. Монтессори топ 8-айдан 3-жасқа  дейінгі балаларды қамтиды. Монтессори педагогикасының сабағында танымдық іс-әрекет, сөйлеу, сенсорлық қабылдау, қимыл-қозғалыс дағдылары, қол моторикасы, логикалық ойлау, қоршаған ортаға бейімделу және т.б. жақсарады. Монтессори педагогикасының курсынан кейін еңбекке сүйіспеншілік оянып, өзін игеру мен өз-өзін бақылау, өзін-өзі жетілдіруге ұмтылыс жоғарылайды, зейінін шоғырландыруға қабілеттілік, өз-өзіне құрметпен қарау сезімі, өз бетімен әрекет ету, ұқыптылық әдеті, қайталаудан қанағат алу, өз бетімен жұмыс жасауға қабілеттілік, өз-өзіне тәртіпке келтіру, таңдау еркіндігіне ұмтылу, мадақтау мен жазалаудың қажеттілігінсіз саналы түрде тыңдау жоғарылайды – жұмысты ойынға ауыстыру, танып-білуге махаббат, өзі мен басқалары үшін жауапкершілік, жақсы әлеуметтік бейімділікті  таңдау жүреді.

ОЙЫНТЕРАПИЯСЫ – әрбір баланың іс-әрекетінің маңызды бөлігі. Ойын барысында бала өзін өте шынайы, ашық жақтарын көрсетеді. Оның сезімдері, қондырғылары, ойлары ойын барысында жеңіл көрінеді.  Ойынның арқасында бала өзіне және басқаларды түсінуге үйренеді. Ойынтерапиясының сабағы барысында балалармен достық қарым-қатынас тығыз орналасады, ол балаларға ойынды шынайлықпен сәйкестендіруге және онда жауапкершілік сезімін қалыптастыруға көмектеседі, балалар өз қиындықтарын өз бетімен шешуге және өзінің жеке таңдауын жасауға үйренеді.